Bitcoin en energie zijn bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie over de bekendste cryptomunt leest, komt vroeg of laat de vergelijking tegen dat het netwerk evenveel stroom gebruikt als een heel land. Klopt dat nog in 2025? En hoe erg is dat eigenlijk?
In dit artikel zetten we de cijfers op een rij, kijken we naar de groeiende rol van duurzame energie en leggen we uit waarom andere blockchains met een fractie van die energie toe kunnen. Zo kun jij zelf een beter onderbouwde mening vormen.
Waarom bitcoin zoveel stroom nodig heeft
Bitcoin werkt met een systeem dat proof of work heet. Miners laten gespecialiseerde computers, zogeheten ASIC’s, continu rekenpuzzels oplossen. Wie als eerste de juiste uitkomst vindt, mag een nieuw blok aan de blockchain toevoegen en ontvangt daarvoor een beloning in bitcoin.
Dat rekenwerk is bewust zwaar gemaakt. Juist omdat het veel energie kost, is het voor kwaadwillenden extreem duur om het netwerk over te nemen. Het energieverbruik is dus geen bijwerking, maar een kernonderdeel van de beveiliging. Hoe hoger de koers, hoe aantrekkelijker mining wordt en hoe meer rekenkracht er bijkomt.
De cijfers voor 2025
Exacte cijfers bestaan niet, omdat miners hun verbruik niet centraal melden. De meest geciteerde bron is de Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index van de Universiteit van Cambridge. Die schat het jaarlijkse verbruik op grofweg 150 tot 200 terawattuur, afhankelijk van de gebruikte aannames. Dat ligt in de buurt van het elektriciteitsverbruik van een middelgroot Europees land.
Opvallend is dat de rekenkracht van het netwerk de afgelopen jaren flink is gestegen, terwijl het verbruik minder hard groeide. Nieuwe machines zijn namelijk veel efficiënter dan hun voorgangers. Na de halvering van de blokbeloning in april 2024 werden oude, inefficiënte apparaten bovendien onrendabel en verdwenen ze grotendeels van het netwerk.
Hoe groen is mining geworden?
Miners zoeken altijd de goedkoopste stroom, en dat is steeds vaker duurzame energie. Denk aan waterkracht in Scandinavië of Canada, wind- en zonneparken in Texas en gas dat anders bij olievelden zou worden afgefakkeld. Schattingen over het aandeel duurzame energie lopen sterk uiteen: onafhankelijke onderzoekers komen doorgaans lager uit dan brancheorganisaties, die soms meer dan de helft claimen.
Voorstanders wijzen erop dat miners flexibel zijn en kunnen uitschakelen wanneer het stroomnet onder druk staat. Zo kunnen ze overschotten van zon en wind opvangen die anders verloren gaan. Critici werpen tegen dat die groene stroom ook voor andere doelen gebruikt had kunnen worden en dat er nog altijd veel mining op kolen en gas draait. Wil je dit soort ontwikkelingen blijven volgen, dan vind je actueel nieuws over mining en de cryptomarkt op www.cryptocurrencyvandaag.nl.
Proof of stake als alternatief
Niet elke blockchain werkt zoals bitcoin. Bij proof of stake zetten deelnemers hun eigen munten als onderpand in om transacties te valideren. Er wordt geen rekenwedstrijd gehouden, dus een gewone server volstaat. Het bekendste voorbeeld is Ethereum, dat in september 2022 overstapte en daarmee zijn energieverbruik naar schatting met meer dan 99 procent terugbracht.
Toch is proof of stake geen wondermiddel. De belangrijkste verschillen op een rij:
- Proof of stake verbruikt een fractie van de energie van proof of work.
- Wie veel munten bezit, krijgt meer invloed, wat machtsconcentratie in de hand kan werken.
- Proof of work heeft een langere staat van dienst op het gebied van veiligheid.
- Bitcoin zal naar verwachting niet overstappen, omdat de gemeenschap sterk aan het huidige model hecht.
Is het energieverbruik het waard?
Dat is uiteindelijk een waardevraag. Wie bitcoin ziet als digitaal goud en een alternatief voor traditioneel geld, vindt de energiekosten vaak te verdedigen, net zoals goudwinning en het bankwezen ook energie kosten. Wie vooral speculatie ziet, vindt elk terawattuur er een te veel.
Een eerlijke vergelijking vraagt om nuance. Het verbruik per transactie zegt weinig, omdat het netwerk ook zonder transacties evenveel energie gebruikt. Belangrijker is de vraag waar de stroom vandaan komt en of mining helpt of juist hindert bij de energietransitie.
Wat je zelf kunt meenemen
Bitcoin kost in 2025 nog altijd enorm veel energie, maar het beeld is genuanceerder dan de koppen soms doen vermoeden. De efficiëntie verbetert, het aandeel duurzame stroom groeit en alternatieven als proof of stake laten zien dat het ook anders kan. Kijk bij nieuwe cijfers dus altijd naar de bron, de aannames en de herkomst van de stroom, dan weet je beter wat ze werkelijk betekenen.