Nootdorp lijkt op het eerste gezicht een rustig dorp tussen Den Haag, Delft en Zoetermeer. Toch zit er onder die nette straten en groene randen een verrassend gelaagd verleden. Wie goed kijkt, ziet nog sporen van eeuwen werken met water, veen en land.
In dit artikel loop je langs tien opvallende feiten over de geschiedenis van Nootdorp. Geen droge jaartallenlijst, maar een verkenning die je misschien net even anders naar je eigen buurt of je volgende wandeling laat kijken.
Een dorp gebouwd op veen
Feit 1: Nootdorp ontstond in een landschap van veen, doorsneden door sloten en weteringen. Boeren maakten het natte land in de middeleeuwen stap voor stap bewoonbaar en bruikbaar. De slagenstructuur van die ontginning kun je op oude kaarten nog goed herkennen.
Feit 2: Over de herkomst van de naam Nootdorp bestaan verschillende verklaringen, en zekerheid is er niet. Dat maakt het juist leuk: lokale geschiedkundigen discussiëren er al lang over, en elke uitleg zegt iets over hoe mensen het gebied vroeger zagen.
Turf als motor van de economie
Feit 3: Vanaf de late middeleeuwen werd rond Nootdorp volop turf gestoken. Gedroogd veen was een belangrijke brandstof voor steden als Den Haag en Delft. Voor veel inwoners was turfwinning eeuwenlang een bron van werk en inkomen.
Feit 4: Die turfwinning had een flinke keerzijde. Waar veen werd weggegraven, bleven plassen achter die bij storm het land aanvraten. Het landschap veranderde daardoor ingrijpend, en dorpen moesten leren leven met steeds meer open water.
Van plassen naar polders
Feit 5: Om het verlies aan land te stoppen, werden veel van die plassen later drooggemalen. Windmolens speelden daarbij een hoofdrol. De droogmakerijen rond Nootdorp liggen vaak lager dan het omliggende land, iets wat je als fietser soms nog merkt aan dijkjes en hoogteverschillen.
Feit 6: Niet alles werd drooggelegd. Een deel van het oude water bleef bestaan of kreeg later een nieuwe functie. De Dobbeplas is daar een bekend voorbeeld van: vandaag een plek om te zwemmen, wandelen en recreëren, met een verleden dat terugvoert op het werken met veen en water.
Wil je weten wat er nu speelt rond de plassen, het dorp en de evenementen in de buurt, dan vind je actueel lokaal nieuws op www.nootdorpkrant.nl, handig als aanvulling op het historische verhaal.
Geloof, molens en dorpsleven
Feit 7: Nootdorp had van oudsher een sterke katholieke gemeenschap, in een regio waar ook veel protestanten woonden. De rooms-katholieke kerk, gewijd aan de heilige Bartholomeus, staat nog altijd prominent in het dorp en vertelt iets over die lange traditie.
Feit 8: Molen De Windlust herinnert aan de tijd dat wind de belangrijkste krachtbron was. Waar molens elders vooral water verplaatsten, laat deze korenmolen zien dat ook het malen van graan een vaste plek had in het dorpsleven.
- Let bij een wandeling op de oude dorpskern en de kerktoren.
- Kijk bij de molen naar de stelling en de wieken.
- Vergelijk het hoogteverschil tussen polder en oude dijkwegen.
Van tuinbouw naar groeikern
Feit 9: In de twintigste eeuw veranderde Nootdorp opnieuw van karakter. Tuinbouw en kassen namen een belangrijke plek in, terwijl de nabijheid van Den Haag steeds meer invloed kreeg. Ook het vliegveld Ypenburg, dat in de jaren dertig in gebruik werd genomen, lag vlak bij het dorp en bracht een heel eigen dynamiek.
Feit 10: Op 1 januari 2002 fuseerde Nootdorp met Pijnacker tot de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Bij die herindeling ging een deel van het grondgebied rond Ypenburg naar Den Haag. Daarna groeide Nootdorp verder met nieuwe wijken, waardoor het dorp nu een mix is van historische kern en moderne woonbuurten.
Het verleden onder je voeten
Wie vandaag door Nootdorp loopt, ziet vooral een prettige woonplaats. Toch vertellen de plassen, polders, de kerk en de molen samen een verhaal van eeuwen aanpassen aan water en veranderende tijden. Neem bij je volgende ronde door het dorp gerust even de tijd om naar die sporen te kijken: je zult merken dat bijna elke sloot en elke dijkweg een stukje van die geschiedenis met zich meedraagt.